Ramazan Sohbetleri – 14

Oruç yalnızca yemekten ve içmekten uzak durmak değildir. İslam düşüncesinde gerçek oruç, insanın bütün varlığıyla oruç tutmasıdır. Yani sadece mide değil; akıl, dil, eller, gözler ve davranışlar da oruç disiplinine dâhil olur. Bu nedenle âlimler orucu “bedenin ve ruhun birlikte yaptığı bir ibadet” olarak tanımlamışlardır.

Aşağıdaki bölümler, Ramazan’ın gerçek ruhunu anlamak için çok önemli kabul edilen bu ahlâkî oruç anlayışını açıklar.

Düşüncede Oruç: Zihnin Arınması

Oruç ilk olarak insanın düşüncesinde başlar. Çünkü insanın davranışlarını yönlendiren şey düşünceleridir. Eğer zihin kötü düşüncelerle doluysa, orucun ruhu tam anlamıyla gerçekleşmez.

Düşüncede oruç tutmak demek:

• kötü niyetlerden uzak durmak
• başkaları hakkında kötü düşünmemek
• kin, kıskançlık ve nefret gibi duyguları azaltmak
• kalbi temiz tutmaya çalışmak

Ramazan ayı insanın zihnini arındırması için bir fırsattır. İnsan bu ayda düşüncelerini gözden geçirir ve kalbini güzelleştirmeye çalışır. Çünkü temiz düşünce, güzel davranışların temelidir.

Dilin Orucu: Sözün Sorumluluğu

Dil insanın en güçlü organlarından biridir. Bir söz insanı sevindirebilir, fakat aynı söz bir kalbi kırabilir. Bu nedenle Ramazan ayında dilin korunması çok önemlidir.

Dilin orucu şu davranışlardan uzak durmayı gerektirir:

• yalan söylememek
• gıybet etmemek
• hakaret ve kırıcı sözlerden kaçınmak
• dedikodu yapmamak

Oruç tutan bir kişi konuşurken daha dikkatli olur. Bir tartışma çıktığında kendisine “Ben oruçluyum” diyerek öfkesini kontrol etmeye çalışır. Böylece dil de oruç ibadetine katılmış olur.

19. Bölüm

Ellerin Orucu: Davranışların Temizliği

Oruç sadece sözlerle değil, davranışlarla da ilgilidir. İnsan elleriyle hem iyilik yapabilir hem de zarar verebilir. Bu nedenle Ramazan ayında ellerin de oruç tutması gerekir.

Ellerin orucu şu anlamlara gelir:

• haksızlık yapmamak
• başkasının hakkına dokunmamak
• zarar verici davranışlardan uzak durmak
• iyilik yapmak ve yardım etmek

Bir ihtiyaç sahibine yardım etmek, bir insana destek olmak veya birine yardım eli uzatmak Ramazan’ın ruhuna uygun davranışlardır. Böylece eller sadece durmakla kalmaz; iyilik için hareket eder.

20. Bölüm

Ayakların Orucu: Doğru Yolda Yürümek

Ayaklar insanın yönünü belirler. İnsan nereye gideceğini ayaklarıyla seçer. Bu nedenle Ramazan ayında ayakların da oruç tutması gerektiği ifade edilir.

Ayakların orucu şu anlamlara gelir:

• yanlış yerlere gitmemek
• kötülüğe götüren ortamlardan uzak durmak
• iyi ve faydalı yerlere yönelmek

Bir camiye gitmek, bir akrabayı ziyaret etmek veya bir ihtiyaç sahibine yardım etmek için yürümek ayakların orucuna güzel örneklerdir.

Gerçek Oruç

Gerçek oruç yalnızca aç kalmak değildir. Gerçek oruç:

• düşüncenin temizlenmesi
• dilin korunması
• davranışların güzelleşmesi
• hayatın doğru yolda ilerlemesi

demektir.

İnsan bütün varlığıyla oruç tuttuğunda Ramazan sadece bir ay olmaktan çıkar; insanın karakterini değiştiren büyük bir eğitim dönemine dönüşür.